Columns

• Terug naar onderwerp
• De week van stakende schoonmakers en tijdelijke arbeidsovereenkomsten
• De oranjekoorts slaat toe op de werkvloer.
• Stakingen bij TNT Post

De laatste weken is er veel te doen over de stakingen door de postbodes van TNT. Ook aan het einde van deze week staat weer een staking gepland. Maar hoe zit dat nou, mogen werknemers zomaar staken?  

Wanneer mogen werknemers staken?

Werknemers hebben in beginsel het recht om te staken. Als werknemers op een juiste wijze van dit recht gebruik maken, mogen werkgevers loon inhouden, maar geen andere disciplinaire maatregelen treffen. Wanneer werknemers op een onrechtmatige wijze van dit recht gebruikmaken, kunnen werkgevers of andere belanghebbenden een staking door de rechter laten verbieden.
 
In veel landen is het stakingsrecht wettelijk geregeld. In Nederland is het stakingsrecht via rechterlijke uitspraken vastgelegd. De rechterlijke macht heeft zich hierbij gebaseerd op een Europees verdrag, waarin bepalingen over het stakingsrecht zijn opgenomen. Deze regeling geldt ook voor de mensen met een bijbaan.

Stakingsrecht

Het stakingsrecht is een sterk recht. Het mag in beginsel alleen worden beperkt door uitzonderingen die in de wet zijn geregeld en/of in een democratische samenleving noodzakelijk zijn voor de bescherming van de rechten en vrijheden van anderen en door de bescherming van de openbare orde, de nationale veiligheid, de volksgezondheid of goede zeden.
 
Tegen een staking kan in de praktijk vrijwel alleen met succes worden opgetreden, als de werknemers zich niet aan de geldende spelregels houden of indien de werknemers in redelijkheid niet tot de staking hadden mogen komen. De hoofdregels die hierbij gelden zijn: dat werknemers alleen van hun stakingsrecht gebruik mogen maken om arbeidsvoorwaarden, eerst via overleg hun doel moeten proberen te bereiken, een staking tijdig moeten aanzeggen (de richtlijn schrijft 48 uur voor) en voldoende maatregelen moeten nemen om ernstige overlast te beperken.
 
Zo werd een staking tegen een verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd verboden, omdat dit een overheidsbesluit is en geen arbeidsvoorwaarde. Het openbaar vervoer mocht wel staken, maar niet tijdens de spits omdat er dan onvoldoende maatregelen waren genomen om ernstige overlast te beperken.

Ook de postbezorging mag door de stakingen niet ernstig ontregeld worden. Bij de vorige stakingen was dit mijns inziens niet echt het geval. De stakingen waren van korte duur, iedereen was tijdig gewaarschuwd en er waren regelingen gemaakt voor spoedeisende zendingen zoals rouwkaarten. Vooralsnog gaat het enkel om de postbezorgingsafdeling en niet om de koeriers van pakketten binnen het concern.

Gevolgen voor de kerstkaarten

De nu aangekondigde staking gaat echter langer duren en vindt bovendien plaats in de “kerstkaartenperiode”. De wenskaartenbranche heeft al aangegeven dat zij ernstige gevolgen vreest voor hun branche. Dit zou een aanknoping kunnen zijn voor een onderzoek of een stakingsverbod, bijvoorbeeld in de maand december, haalbaar is.

Marije Helmich*
mhelmich@vanasadvocaten.nl
 
*Marije Helmich is arbeidsrechtspecialist bij Van As Advocaten te Nieuwegein. Deze Column is mogelijk gemaakt door "Van As Advocaten" uit Nieuwegein.